Moneta „Siewca” z 1923 roku

 

W październiku 1922 roku, równocześnie z decyzją o emisji banknotów o nominale 10 rubli, rząd Rosji Radzieckiej podjął uchwałę o bicia złotych czerwienców. Nowa moneta pod względem charakterystyki praktycznie w pełni powtarzała przedrewolucyjny wzór: jej masa wynosiła 8,6 grama, a próba — 900 (90% złota i 10% miedzi). W 1923 roku w Piotrogrodzkim Mennicy wybito 2,751 miliona takich monet.

 

Awers czerwienca zdobił herb RFSRR, natomiast na rewersie widniał rolnik-siewca — symbol pracy i odnowy. Obraz ten pochodzi od rzeźby Iwana Dmitrijewicza Szadra, która do dziś znajduje się w Galerii Tretiakowskiej.

 

Głównym przeznaczeniem złotego czerwienca było stosowanie go w rozliczeniach zagranicznych; w kraju praktycznie nie był używany. Jednak za granicą monetę często przyjmowano ostrożnie z powodu radzieckiej symboliki. Z tego powodu w latach 1925–1927 w Leningradzkiej Mennicy rozpoczęto emisję złotych monet o nominale 5 i 10 rubli, powtarzających wzór przedrewolucyjnych czerwienców z czasów Mikołaja II. Te wersje były już swobodnie używane w handlu międzynarodowym.

 

Próby z 1925 roku

 

W 1925 roku wykonano próbne monety nowego typu, na których zamiast herbu RFSRR znajdował się herb Związku Radzieckiego. Dziś są one uważane za wyjątkowe rzadkości numizmatyczne: wybito zaledwie pięć złotych egzemplarzy i jeden miedziany.

 

W kwietniu 2008 roku miedziany czerwieniec tej serii sprzedano na aukcji w Moskwie za 63 000 USD. Obecnie trzy złote egzemplarze przechowywane są w Muzeum Goznak, a dwa kolejne w Państwowym Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina. Jednostronne odciski z mosiądzu można zobaczyć w Muzeum Piotrogrodzkiego Mennicy i w Ermitażu.

 

Z czasem złote czerwieńce zostały wycofane z obiegu, co wiązało się z przejściem na rozliczenia w walutach obcych i sztabkach złota oraz ze wzmocnieniem systemu finansowego kraju.

 

Nowodruki 1975–1982

 

W 1975 roku Państwowy Bank ZSRR wznowił emisję czerwienców „Siewca”. W pierwszym roku wybito 250 tys. egzemplarzy, a w latach 1976–1982 roczny nakład wynosił około miliona monet w stanie UNC.

 

Na Igrzyska Olimpijskie w 1980 roku dodatkowo wybito 100 tys. monet o podwyższonej jakości (proof). Były one bite w Mennicy Moskiewskiej i Leningradzkiej, co oznaczano skrótami MMD i LMD.

 

Czerwieniec w okresie postsowieckim

 

Po rozpadzie ZSRR historia złotego czerwienca nie zakończyła się. Monety z lat 1975–1982 zachowały status środka płatniczego do 1 stycznia 1999 roku. Po denominacji w 1998 roku status ten utracono, lecz już w 2001 roku Bank Rosji podjął decyzję o przywróceniu czerwienca do obiegu.

 

Obecnie złoty czerwieniec „Siewca” należy do kluczowych monet inwestycyjnych Banku Centralnego Rosji. Jego wartość ustalana jest codziennie i zależy od rynkowej ceny złota.